Utworzono: 10 styczeń 2004 Bp Ryszard Karpiński Kategoria: Wystąpienia na konferencjach
Drukuj
Według różnych szacunków emigracja polska w świecie liczy ok. 15-20 mln osób. Jest to cyfra niebagatelna, gdyż stanowi ponad 10% ogółu migrantów w świecie. Przedmiotem naszego referatu będzie sytuacja duszpasterstwa naszych Rodaków w Europie, która przedstawia się odmiennie w zależności od kraju zamieszkania Polaków. Dla pełności obrazu przytoczymy kilka danych statystycznych w celu podania ogólnej charakterystyki duszpasterstwa polonijnego w krajach Europy.

Wydaje się, że dla krajów europejskich, w których znajdują się skupiska Polaków, można zaproponować następującą „typologię” - „paradygmat” dla funkcjonowania duszpasterstwa polonijnego:

A. kraje, np. Francja, Anglia, Niemcy, Szwajcaria i kraje Beneluxu, gdzie struktury duszpasterstwa polonijnego są „stare” (co najmniej od czasów II wojny światowej), sprawdzone i okrzepłe. Do nich można dołączyć kraje, gdzie Polacy przybyli później, zwłaszcza w latach 80-tych jako tzw. emigracja post-solidarnościowa - Austrię oraz Szwecję.

B. kraje, np. Włochy i Hiszpania, w których należy tworzyć struktury zwłaszcza w związku z dużym napływem Polaków do prac sezonowych lub stałych, oraz turystów.

C. kraje, gdzie Polacy nie czują się żadnymi emigrantami, ale rezydentami od wieków, np. na terenach dawnego Związku Radzieckiego.

Ad A.

W wyżej wspomnianych krajach duszpasterstwo polonijne funkcjonuje w oparciu o historycznie sprawdzone struktury. Również emigracja polska jest historycznie skonsolidowana i zorganizowana. Dotyczy to także tzw. emigracji post-solidarnościowej, które największe skupiska znajdują się w Austrii i Szwecji.

Polskie Misje Katolickie we Francji

Rektor PMK we Francji - ks. prałat Stanisław Jeż

263 bis, rue Saint-Honoré; 75017 Paris

e-mail: ;

tel. 00330155353232, fax 00330155353229

Struktura duszpasterska PMK we Francji. Ogółem we Francji żyje ok. 500 tys. Polaków i osób polskiego pochodzenia. W ostatnich latach liczba ta jednak znacznie wzrosła. W samym Paryżu jest znacznie ponad 100 tys. Polaków. Duszpasterstwo polonijne we Francji obejmuje 70 parafii, które są zrzeszone w pięciu okręgach: paryski, północny, południowo-środkowy, północno-wschodni i południowo-wschodni. Oprócz parafii księża obejmują swoją troską duszpasterską 137 wspólnot polskich, do których dojeżdżają albo regularnie w każdą niedzielę albo okresowo, raz, dwa razy w miesiącu lub kilka razy w roku. Okręg Północny, który do niedawna był najbardziej prężnym ośrodkiem polonijnym we Francji obejmuje w większości emigrację po II-ej wojnie światowej i są to w większości ludzie starsi. Pokolenie zaś z nich wyrosłe często utożsamia się z narodowością francuską niejednokrotnie nie znając już języka polskiego. Duży ośrodek polonijny stanowi Paryż i jego okolice. Jest to w większości emigracja post-solidarnościowa oraz ludzie przebywający we Francji okresowo.

Stan duchowieństwa polskiego we Francji. Ogólna liczba duchownych polskich zrzeszonych w ramach PMK we Francji wynosi 110 kapłanów, z których 97 pracuje w duszpasterstwie, 3 w biurach PMK w Paryżu, jeden ksiądz pracuje w „Głosie Katolickim”, jeden w „Aide a lŃEglise en Détresse” i dwóch odbywa staż językowy. Większość księży to księża diecezjalni - 59, następnie chrystusowcy - 28, oblaci OMI - 13, pallotyni - 6, misjonarze Św. Rodziny - 5, franciszkanie - 2 i jeden saletyn oraz 163 siostry zakonne.

W pejzaż działalności PMK znacząco wpisały się już trzy Polskie Domy:

- w Lourdes (Dom PMK „Bellevue”, Route de BartrPs, 65100 Lourdes, tel. 0562949182, fax 0562420875, e-mail: ),

- w La Ferté sous Jouarre (Dom PMK im. Anny i Stanisława Kozłowskich, 31, rue dŃHugny, 77260 La Ferté sous Jouarre, tel. 0160220376 i 0160222270, fax 0160220223, e-mail: ),

- oraz na Korsyce (Dom św. Jacka, 20200 Santa Maria Di Lota Lieu dit Miomo Bastia, tel./fax 0495332829, e-mail: ),

- a take Dom wypoczynkowy “Stella Maris” (376, rue Baillarquet, 62780 Stella-Plage (Cucq), tel. 0321947365, fax 0321946355, e-mail: ; ).

Domy służą jako ośrodki rekolekcyjne i pielgrzymkowe szczególnie dla pielgrzymów i turystów przybywających z Polski. Doroczna Pielgrzymka do Lourdes Polaków we Francji została w 1997 r. przekształcona w Pielgrzymkę Europejską. Od 1998 r. dotychczasowy termin pielgrzymki z sierpnia został przeniesiony na październik (8-13 października). W pielgrzymce tej biorą również udział Rodacy z Polski.

Dużą popularnością cieszą się dwa domy (o charakterze charytatywnym) dla polskiej młodzieży w Paryżu: Dom św. Maksymiliana dla polskich dziewcząt (Foyer St. Maximilian Kolbe, 95, rue de Verdun, 92220 Bagneux, tel. 0146633292, fax 0146649309) prowadzony przez siostry nazaretanki oraz Dom Jana Pawła II dla chłopców (Foyer Jean Paul II, 52, av. Laplace, 94110 Arcueil, tel./fax 0149121530) prowadzony przez księży pallotynów.

Związki, stowarzyszenia, fundacje. Ważne miejsce w umacnianiu religijności wśród Polaków oraz ducha patriotyzmu mają różnego rodzaju związki i stowarzyszenia. Są to m.in. Polskie Zjednoczenie Katolickie we Francji, w skład którego wchodzą: Związek Bractw Różańcowych, Związek Mężów Katolickich, Rada Młodzieży, Związek Krucjaty Eucharystycznej, różnego rodzaju stowarzyszenia polsko-francuskie, Związek Kombatantów oraz fundacje.

Głos Katolicki”. Od 1959 r. PMK we Francji wydaje tygodnik „Głos Katolicki” (18, rue Claude Lorrain, 75016 Paris, tel. 0155 353228 i 0145207081, fax 0155353229, e-mail: , ). Mimo trudności finansowych tygodnik ten zmienił w 2002 r. szatę graficzną i zwiększył liczbę stron. Tygodniowo wydawanych jest ok. 3500 egzemplarzy rozsyłanych przede wszystkim we Francji, ale także do innych ośrodków polonijnych w świecie.

Publikacje. Praca duszpasterska, jej owoce jak i działalność PMK zostały potwierdzone kilkoma publikacjami: Informator PMK, modlitewnik polsko-francuski, rytuały polsko-francuskie, katechizmy do nauki religii dla 3 klas szkoły podstawowej oraz książki: Les polonais en France, Nie mówcie, że czasy są złe, Śladami Bernadety oraz kasety video: Polska Misja Katolicka, Msza św. w Telewizji Polonia oraz Od Paryża do Lourdes.

Polskie Misje Katolickie w Zjednoczonym Królestwie (UK)

Rektor PMK w Anglii i Walii - ks. prałat Tadeusz Kukla

2, Devonia Road; Islington; London N1 8JJ

tel. 004420 72263439; fax 00442072267677

Rektor PMK w Szkocji - ks. Marian Łękawa SAC

4 Park Grove Terrace

Glasgow G3 7SD

tel. 0044141339-9163

Struktura duszpasterska PMK w Anglii i Walii. W Anglii, Walii i Szkocji opieką duszpasterską objętych jest ponad 130 tys. Polaków (wg nieoficjalnych źródeł liczbę wszystkich Polaków szacuje się na ok. 500 tys.). Na terenie PMK w Anglii i Walii znajduje się 76 parafii zgrupowanych w 6 dekanatach. Własnością PMK jest 30 kościołów, 12 kaplic, 55 ośrodków parafialnych oraz 39 plebanii. Ramieniem ekonomiczno-prawnym PMK jest Polish Benevolent Fund, na którego czele stoi prezes mianowany przez ks. rektora. Na czele zaś PMK stoi rektor mianowany przez Konferencję Episkopatu Polski w porozumieniu z Konferencją Episkopatu Anglii i Walii.

Duszpasterstwo polonijne prowadzone jest przez 93 księży (81 jest zaangażowanych w pracy duszpasterskiej, 2 - na urlopie zdrowotnym, a 9 kapłanów jest na emeryturze). W powyższej liczbie 45 kapłanów to księża diecezjalni, 22 - chrystusowcy, 12 - marianie, 4 - jezuici, 3 - kanonicy regularni lateraneńscy, 2 - salezjanie, jeden pallotyn, jeden sercanin, 2 kapłanów ze Zgromadzenia Ducha Świętego i jeden franciszkanin konwentualny. Pracują w 76 parafiach i licznych punktach dojazdowych. Msza św. w jęz. polskim odprawiana jest w 140 miejscowościach.

Na terenie PMK pracują także siostry zakonne z 9 zgromadzeń zakonnych: Albertynki, Felicjanki, SS. Imienia Jezus, Klawerianki, SS. Misjonarki Chrystusa Króla dla Polonii Zagranicznej, Nazaretanki, SS. Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi, Zmartwychwstanki i SS. Sług Jezusa.

Formacja kapłanów. W ciągu roku kapłani pracujący w PMK uczestniczą w 4 zebraniach dekanalnych, podczas których prowadzona jest konferencja przez ojca duchownego, prelekcja na określony temat związany z programem duszpasterskim oraz omawiane są liczne kwestie duszpasterskie. Dwa razy do roku kapłani uczestniczą w zjeździe wszystkich kapłanów pracujących w PMK. Raz w roku organizowane są rekolekcje dla wszystkich kapłanów, na które zapraszani są jako rekolekcjoniści biskupi lub księża z Polski. Oprócz tego niektóre zakony mają swoje własne dni skupienia - miesięczne i kwartalne.

Organizacje katolickie. Duszpasterstwo polonijne obejmuje starsze pokolenie (emigracja niepodległościowa z okresu II wojny światowej) oraz tzw. emigrację post-solidarnościową, którą można podzielić na dwie grupy: liczniejsza - troszcząca się głównie o sprawy bytowe pozostawiając na dalszym planie praktyki religijne czy więź z organizacjami polskimi, oraz osoby, które już w Ojczyźnie zetknęły się z ruchami religijnymi i kontynuują to wnosząc swoje doświadczenie religijne w duszpasterstwo emigracyjne.

Pod opieką PMK działają następujące instytucje:

- Instytut Polski Akcji Katolickiej wydający kwartalnik „Czyn Katolicki”,

- Katolicki Związek Młodzieży Polskiej

- Polski Ośrodek Wydawniczy „Veritas” zajmujący się wydawnictwem katolickich książek i publikacją katolickiego tygodnika „Gazeta Niedzielna”.

PMK w Szkocji. Polskie duszpasterstwo w Szkocji przedstawia się dość skromnie ze względu na niewielką liczbę naszych Rodaków tam mieszkających. Wśród nich pracuje tylko 3 kapłanów (pallotynów) - ks. Antoni Dębkowski, ks. Tadeusz Puton i ks. Marian Łękawa.

Ks. Dębkowski mieszka w Falkirk (jedyny na terenie Szkocji ośrodek należący do PMK). Odprawia w każdą niedzielę, a w Eucharystii uczestniczy regularnie ok. 50 Polaków. Raz w miesiącu sprawuje Eucharystię w Perth (dla 30 osób) i Alloa (dla ok. 15 Polaków).

Ks. Puton mieszka w Edynburgu i sprawuje Mszę św. w każdą niedzielę dla ok. 80 Polaków oraz raz w miesiącu w Kirkcaldy (dla 30 osób) oraz Galashiels (dla ok. 20 osób).

Ks. Łękawa mieszka w Glasgow w Domu Polskim im. Gen. Sikorskiego. Mszę św. dla 80 Polaków sprawuje w każdą niedzielę, a raz w miesiącu w Dundee (dla 30 osób) oraz w Aberdeen (dla ok. 30 osób).

Raz w roku organizowane są rekolekcje wielkopostne. W ostatnią niedzielę sierpnia każdego roku Polacy uczestniczą w pielgrzymce do sanktuarium maryjnego w Carfin.

Jest projekt połączenia PMK w Anglii i w Szkocji.

Polskie Misje Katolickie w Niemczech

Rektor PMK w Niemczech - ks. prałat Stanisław Budyn

Bergiusstr. 27, 30655 Hannover

tel. 00495115412121, fax 00495115700059

e-mail:

Delegatur der Deutschen Bischofskonferenz für die polnischsprachige Seelsorge in Deutschland: Gellertstr. 49, 30175 Hannover

tel. 00495112353995, fax 00495112353996

Struktura duszpasterska - skład personalny. PMK w Niemczech liczy obecnie 65 ośrodków podzielonych na 5 dekanatów: wschodni, bawarski, zachodni, środkowy i północny. Każdym dekanatem kieruje mianowany przez rektora PMK w Niemczech dziekan.

52 misje posiadają status „cum cura animarum”, 13 - „sine cura animarum”. Posługę duszpasterską spełnia 101 kapłanów: połowa z nich to kapłani zakonni (25 chrystusowców, 7 redemptorystów, 10 salezjanów, 2 klaretynów, jeden zmartwychwstaniec i jeden oblat) a połowa to księża diecezjalni. 4 kapłanów czynnych jest w ośrodku „Marianum - Światło-Życie” w Carlsbergu, jeden kapłan w domu PMK „Concordia” w Herdorf-Dermbach. 6 kapłanów pracuje równocześnie w duszpasterstwie polskim i niemieckim. Jeden kapłan - ks. prałat Ignacy Siwiec przebywa w domu starców.

W Misji pracują także siostry zakonne: w Westfalii - Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla, Służebniczki NMP (śląskie - w domu „Concordia”) oraz Honoratki w Hamburgu.

Na czele PMK w Niemczech stoi rektor będący jednocześnie delegatem Konferencji Episkopatu Niemiec ds. duszpasterstwa polskojęzycznego, którym jest od 1 kwietnia 2002 r. ks. prał. Stanisław Budyń. Siedziba rektoratu mieści się w wynajmowanych pomieszczeniach w Hanowerze przy Gellertstr. 49, diec. Hildesheim.

Posługa duszpasterska. Opieką duszpasterską w Niemczech objętych jest ponad 1,6 mln ludności mówiącej po polsku (w tym ok. 320 tys. obywateli tylko z polskimi paszportami, 1,3 mln posiadających oba paszporty polski i niemiecki oraz 50 tys. osób posiadających tylko paszport niemiecki, ale będących Polakami). Msze św. odprawiane są regularnie w ponad 300 kościołach lub kaplicach niemieckich. Ponadto, w okresie robót sezonowych w różnych porach roku, odprawiają księża okazjonalnie dla grup Polaków - 2-3 razy dla grupy - dodatkowo Msze św. wg możliwości i umowy z pracodawcami. W roku 2002 przebywało na robotach sezonowych 80 tys. Polek i Polaków.

W 2002 r. zostało ochrzczonych ponad 1,5 tys. dzieci w polskich ośrodkach. W większych misjach co roku jest udzielany sakrament bierzmowania, w mniejszych - co 2-3 lata.

Kilka misji posiada własne kościoły oddane przez miejscowe duszpasterstwo niemieckie do polskiej dyspozycji.

W okresie Adwentu i Wielkiego Postu odbywają się rekolekcje, a słuchanie spowiedzi odbywa się w ok. 400 kościołach niemieckich. Ponieważ w Kościele niemieckim zwyczaj spowiedzi indywidualnej prawie zanika, strona niemiecka nie rozumie potrzeby organizacji regularnej posługi w konfesjonale.

Charakterystyczna jest polska pobożność maryjna. PMK w Niemczech prowadzą dwa ośrodki o szczególnym znaczeniu poświęconym kultowi MB Częstochowskiej: Mannheim i Hanower. Ponadto, rokrocznie organizowane są pielgrzymki do niemieckich sanktuariów maryjnych: w Kevelaer, Neviges, Altötting, Maria-Buchen, Ellwangen, Telgte oraz Banneaux w Belgii. W każdej pielgrzymce uczestniczy od kilkuset osób do kilku tys. wiernych.

Formacja kapłanów i świeckich. Co roku we wrześniu organizowane są rekolekcje dla księży służące formacji duchowej kapłanów, a także podtrzymaniu więzi z Kościołem w Ojczyźnie. Prowadzi je zawsze biskup z Polski, który w części pastoralnej wygłasza referat o aktualnych problemach Kościoła w Polsce.

Co roku po Wielkanocy odbywa się sympozjum teologiczno-pastoralne. Wykłady odbywają się 3 dni dla księży i 3 dni dla świeckich, w czasie których - w oparciu o dokumenty papieskie - rozważane są aktualne zagadnienia i tematy duszpasterskie.

W ośrodku „Marianum” (67316 Carlsberg, Kreuzweg 28, tel. 00496356228, e-mail: ) kapłani z ruchu „Światło-Życie” przewodniczą stałym kursom oazowym dla grup na różnym poziomie. W domu PMK „Concordia” (57562 Herdorf-Dermbach, tel. 00492744771, e-mail: ) prowadzone są oazy, spotkania dzieci i młodzieży (również z dziećmi niemieckimi) kurso-rekolekcje dla lektorów, animatorów Ruchu Miłosierdzia Bożego, szkolenia katechetów, itp.

W latach 2002-2003 odbyły się w „Concordii” spotkania młodzieży jako przygotowanie do spotkania z Ojcem św. w Kolonii 2005, w których brało udział ponad 1,5 tys. młodych. Co roku odbywają się w tym ośrodku spotkania grup Odnowy w Duchu Świętym, w których bierze udział ponad 200 osób reprezentujących wszystkie polskie wspólnoty.

W PMK aktywne są grupy kół Radia Maryja skupiające się przy PMK w Dortmundzie.

Od kilku lat organizowany jest w październiku w Duisburgu koncert piosenki religijnej, a w styczniu każdego roku koncert kolęd w Neviges.

PMK w Berlinie reprezentowała na Kirchentag 2003 w Berlinie Polskie Misje Katolickie w Niemczech przygotowując stoisko informacyjne o Bożym Miłosierdziu, o Kościele w Polsce i polskim duszpasterstwie w Niemczech.

PMK zorganizowały również wiele pielgrzymek do Rzymu i innych sanktuariów maryjnych Europy. Szczególnym jednak akcentem roku 2003 były organizowane na terenie każdego dekanatu uroczystości z racji 25-lecia pontyfikatu Jana Pawła II.

Nasze Słowo”. PMK w Niemczech wydaje (od 1988 r. do lipca 2002 jako dwutygodnik, a od sierpnia 2003 r. jako miesięcznik) czasopismo o charakterze formacyjno-religijnym w nakładzie 5100 sztuk. Stara się on uwzględniać życie religijne w Kościele powszechnym, polskim oraz niemieckim. Głównym akcentem gazety są tematy rodzinne i wychowawcze. Wydawanie gazety jest możliwe dzięki subwencjom Konferencji Episkopatu Niemiec. Od ponad roku dołączana jest wkładka z aktualnymi dokumentami papieskiego nauczania. Gazeta redagowana jest przez zespół świeckich pod przewodnictwem rektora. Dystrybucja odbywa się przez parafie. „Nasze

Słowo” jest częściowo rozdawane bezpłatnie chorym, robotnikom sezonowym i w więzieniach.

Dom „Concordia” k/ Siegen - Sauerland. Został zakupiony 4 lata temu przez rektora PMK w Niemczech z dotacji wiernych i duszpasterzy polonijnych od biskupstwa w Trewirze. W 2001 r. nastąpiła zmiana prawnego właściciela z PMK na „Chrześcijańskie Centrum nauczania języka polskiego i zachowania kultury”. Aktualnie dom prowadzi ks. drAndrzej Krefft, który jest przewodniczącym Centrum. Dom ten, który stał się domem kulturalnej i religijnej wymiany, służy grupom polskim i niemieckim i koncentruje się na pracach grup dziecięcych i młodzieżowych.

Archiwum PMK. Działalność duszpasterska PMK w Niemczech w latach 1945-1970 została udokumentowana zapisami o udzieleniu sakramentów św. i organizacji życia obozowego w łagrach. Rektorat otrzymuje miesięcznie ok. 30-50 listów z całego świata z prośbą o wystawienie nowych dokumentów względnie wypisów. Archiwum zawiera ponad 350 grubych foliałów i 400 skoroszytów oraz dokumentów często ręcznie pisanych na luźnych, nie związanych kartkach, na papierze złej jakości, który się rozpada. Rektorat prowadzi starania o zabezpieczenia archiwum przez zapis elektroniczny i fachową oprawę drukarską. Archiwum zawiera unikalne dokumenty z życia obozowego Polaków, heroicznego poświęcenia się kapłanów, pracy charytatywnej Kościoła dla DP-sów.

Działalność rektora. W roku 2003 rektor odbył wiele rozmów w biskupstwach niemieckich w celu omówienia i zabezpieczenia dalszej działalności PMK. Zwizytował regularnie ośrodki polonijne przeprowadzając rozmowy z księżmi, radami parafialnymi i poszczególnymi świeckimi. Rektor brał również udział w ogólnoniemieckich spotkaniach organizacji Renovabis, Kirche in Not, Maximilian Kolbe-Werk i in. oraz w uroczystościach polonijnych: w Katedrze Kolońskiej, w Berlinie na Kirchentag 2003 a także w uroczystościach o charakterze maryjnym.W roku 2003 rektorat odwiedziło ponad 150 duchownych i świeckich. Od 1 września 2003 r. udało się obsadzić blokowany przez 3 lata przez Sekretariat KENiemiec etat sekretarza Rektoratu PMK w Niemczech. Funkcję tę objął ks. Zdzisław Turek, kapłan diecezji tarnowskiej.

W czerwcu 2003 r. powstała przy rektoracie Rada Świeckich reprezentująca wszystkie dekanaty oraz Rada Kapłańska, które razem stanowią Radę Pastoralną.

Problemy duszpasterskie:

1. Podpisane 17 września 2001 r. przez Jego Eminencję kard. Józefa Glempa i Jego Eminencję kard. Karla Lehmanna „Wskazania o duszpasterstwie polskim w Niemczech” / „Richtlinien” regulują kierunki działania PMK. Niemniej zauważa się nieznajomość dokumentu ze strony duszpasterzy niemieckich.

2. Szczególnym problemem jest prawo duszpasterzy polonijnych do pasterskiej posługi wobec „polskojęzycznych” wiernych, do czego wyraźnie dają prawo „Wskazania”. Przynależność narodowa i posiadanie dokumentu tożsamości stają się priorytetowym odniesieniem ze strony niemieckiej do osoby ludzkiej, a nie troska o duszę człowieka, jego wiarę i przynależność do Kościoła jako sakramentu zbawienia.

3. Brak zrozumienia ze strony Kościoła niemieckiego odmienności religijno-etnicznej katolików pochodzących z Polski. Pielęgnowanie tradycji i zwyczajów narodowych pomawiane jest jako budowanie Nebenkirche („Kościoła obok”) przez polskie duszpasterstwo.

4. Obserwuje się coraz większy nacisk na inkulturację i integrację z Kościołem lokalnym. Duszpasterstwo niemieckie przeżywa okres restrukturyzacji, w którą wciągane jest duszpasterstwo obcojęzyczne. Od polskich duszpasterzy oczekuje się większego zaangażowania w duszpasterstwo niemieckie.

5. Wg planów biskupów niemieckich duszpasterstwo w jęz. polskim pozostanie w tzw. Balonzentren, czyli będzie się koncentrować wokół większych miast, a polscy księża mają być włączeni w lokalne jednostki duszpasterskie. Następstwem tego będzie brak czasu dla problemów duszpasterskich czysto polskich.

6. W związku ze wzrastającym kryzysem finansowym Kościoła niemieckiego nastąpiła redukcja etatów w Berlinie. PMK w Berlinie liczy 28 tys. zameldowanych katolików polskich (nie licząc przynajmniej dwa razy tylu przesiedleńców i turystów) a do obsługi duszpasterskiej przyznano po wielu staraniach i zabiegach 4 etaty na 75% obsługiwane przez 4 salezjanów prowincji warszawskiej. Jeden salezjanin musiał wrócić do Polski.

Diecezja w Görlitz zlikwidowała etat polskiego duszpasterza w Cottbus twierdząc, że po zmianie politycznej zmalała ilość polskojęzycznych wiernych.

7. W roku 2002 wystąpiło z Kościoła katolickiego w Niemczech z racji finansowych ok. 3,5 tys. osób ochrzczonych w Polsce.

8. Prowadzona przy polskich misjach działalność oświatowo-kulturalna, delikatnie mówiąc, nie znajduje poparcia ze strony niemieckiej. Obserwuje się negatywne nastawienie do prowadzonych szkółek języka polskiego.

9. Konieczna jest systematyczna katechizacja przy polskich misjach, gdyż w wielu landach nie ma regularnej nauki religii w szkołach.

10. Z wejściem Polski do Unii Europejskiej spodziewany jest wzrost liczby przyjazdów z Polski do pracy w sektorach opieki paliatywnej: szpitalach, domach starców, domach opieki, itp. Oczekuje się, że zatrudnienie sezonowych pracowników cieszących się dobrą opinią nie będzie maleć. Niesie to za sobą nowe wyzwania do opieki duszpasterskiej: w większości będą to osoby pojedyncze, przybywające na określony czas - bez oparcia w rodzinie, gdzie drugi małżonek pozostanie z resztą rodziny w Polsce.

Polskie Misje Katolickie w Szwajcarii

Rektor PMK w Szwajcarii - ks. prał. drKrystian Gawron

Adres: Chemin des Falaises, 12; 1723 MARLY

Tel.: 0264364459; fax: 0264364472; natel 0792507243

e-mail: internet:

Polska Misja Katolicka w Zurychu (dla części niemieckojęzycznej Szwajcarii):

Duszpasterz: Ks. prał. mgr inż.lic. Włodzimierz Czerwiński

adres: Aemtlerstr. 81; 8003 ZÜRICH

tel./fax: 014614710; natel: 0786293041

e-mail: internet:

Powstanie duszpasterstwa polskiego w Szwajcarii wiążę się z masowym napływem 18.00 polskich żołnierzy z r. 1940 z Francji, po zerwaniu z “Rządem Vichy”. Razem z nimi przybyli kapelani wojskowi, a wśród nich O. Ignacy Bocheński OP, kapelan Abp Józefa Gawliny, Protektora Uchodźstwa Polskiego w świecie. Podczas Pierwszego Kongresu Polonii Szwajcarskiej (27-29.05.1950) powzięta została rezolucja powołania “Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii”. Misję tę ustanowił Abp J. Gawlina 2.06.1950 r., pierwszym jej rektorem był O. Maria Bocheński OP, a później: ks. Jan Engelbert Frania (1976 - 1992), ks. Ksawery Sokołowski (1992 - 1999) i aktualnie ks. K. Gawron.

W związku z nową falą polskich imigrantów w tym kraju w latach osiemdziesiątych 21.03.1989 r. została utworzona PMK w Zurychu. Jej pierwszym duszpasterzem był Ks. kazimierz Sroczyński, następnym ks. Piotr Szpajewski i aktualnie ks. Wł. Czerwiński.

W 1999 r. zostały opracowane “Wytyczne” - Richtlinien, podpisane przez przewodniczących Konferencji Episkopatu Polski i Szwajcarii (ks. Prymas J. Glemp i Bp Amdeusz Grab), według których duszpasterzowi PMK we Fryburgu-Marly przysługuje tytuł Rektora PMK w Szwajcarii. obie misje mają status misji “cum cura animarum”.

Ostatnio, w r. 2003, w związku z brakiem kapłanów a także i ze względów finansowych Episkopat Szwajcarii przeprowadza restrukturyzację wszystkich misji obcojęzycznych. Ich duszpasterze są zachęcani do obejmowania wakujących parafii szwajcarskich.

Polskie Misje Katolickie w Beneluxie

Rektor PMK w Beneluxie - ks. Ryszard Sztylka OMI

Rectorat de la Mission Catholique pour les Pays du Benelux

Rektoraat der Poolse Katholieke Missie voor Benelux

80, rue Jourdan, 1060 Bruxelles

tel. 003225380944

Struktura PMK na Kraje Beneluxu. Na terenie Belgii znajduje się 12 ośrodków duszpasterskich pod nazwą „Polska Misja Katolicka”. Są to następujące placówki: Antwerpia, 2 w Brukseli, Charleroi, Gandawa, Genk, Leopoldsburg, Liege, Maasmechelen, Mons (Tertre), Namur i Ressaix. W Luksemburgu jest jedna i 4 na terenie Holandii w: Amsterdamie, Brunssum, Rotterdamie i Utrechcie.

Wszystkich duszpasterzy polskich jest w Krajach Beneluxu 22: w Belgii 17, jeden w Luksemburgu i 4 w Holandii. W Belgii 2 księży jest na emeryturze, a jeden jest wyłączony z duszpasterstwa polonijnego. Wśród duszpasterzy Polaków w Beneluxie przeważają księża zakonni.

Na prawach proboszczów jest 4 księży w Belgii i jeden w Holandii; pozostali - to rektorzy misji „cum cura animarum”, czyli w Belgii - 11, w Holandii - 3 i jeden w Luksemburgu.

Więź Polaków z duszpasterstwem polskojęzycznym w Beneluxie. W 2003 r. przebywało na stałe na terenie Belgii ok. 57,3 tys. Polaków, w Luksemburgu - 1,5 tys., a w Holandii - ok. 10,2 tys. Procentowo największa liczba Polonusów przebywała w 2003 r. w większych skupiskach miejskich, najwięcej - w Brukseli (ok. 18 tys. z czego połowa to Polacy przebywający czasowo).

W ośrodkach polonijnych na terenie Belgii z niedzielnej Mszy św. korzysta ok. 14,3 tys. wiernych, w Holandii - ok. 4 tys., a w Luksemburgu - ok. 800 osób. Procent ten wzrasta zawsze w okresie Świąt Narodzenia Pańskiego i Wielkanocy. Zdecydowanie największa frekwencja na niedzielnej Mszy św. jest w Brukseli i Antwerpii.

Relacje PMK z Kościołami lokalnymi Benelukxu. Ogólnie można nazwać je dobrymi, bądź poprawnymi, choć zauważa się ze strony niektórych biskupstw próby wyeliminowania autonomii PMK i włączenia ich w duszpasterstwo lokalne. Lokalni księża nie rozumieją mentalności naszych Rodaków uważając, że skoro są na danym terenie i mówią w większości lokalnym językiem, to nie istnieje żadna potrzeba odrębnego duszpasterstwa polonijnego. Nie zdają sobie sprawy z faktu, że duszpasterstwo polonijne jest duszpasterstwem bardziej zaangażowanym i rodzinnym opartym na polskiej tradycji kulturalnej i religijnej. Duszpasterze polscy są bardziej zaangażowani w życie polonijnej emigracji, mają więcej nabożeństw, prowadzą rekolekcje, organizują pielgrzymki, słuchają spowiedzi, przeprowadzają kolędę, katechizują, idą do chorych, gromadzą wiernych na uroczystościach patriotycznych i religijnych. Są niekiedy przeszkody ze strony biskupstw, które nie chcą wyrazić zgody na przyjazd nowego księdza polskiego do pracy tłumacząc to wystarczającą obecnością jednego księdza.

Polskie Misje Katolickie w Austrii

Rektor PMK w Austrii - ks. Zygmunt Waz CR

Rennweg 5 a, 1030 Wien

e-mail:

tel./fax 004317123158 oraz tel. 004317144521

Rys historyczny. Opiekę nad Polonią w Austrii sprawują Księża Zmartwychwstańcy od przeszło 100 lat w dwóch kościołach na terenie Wiednia, w Kościele Podwyższenia Krzyża św. przy Rennweg 5a oraz na Kahlenbergu.

Po roku 1980 sytuacja w duszpasterstwie dla Polaków w Austrii zmieniła się drastycznie. Tysiące Polaków opuszczało ojczyznę, aby udać się - z różnych przyczyn - na stałą emigrację. Powstało dziesiątki tzw. obozów, w których oczekiwano na wyjazd poza Ocean. Wtedy Zmartwychwstańcy obsługiwali praktycznie wszystkie te miejsca, od Wiednia po Linz, Salzburg, Innsbruck i inne.

Struktura duszpasterska PMK w Austrii. Obecnie w Wiedniu mieszka na stałe lub czasowo ok. 30 do 35 tys. Polaków. Główny i największy ośrodek duszpasterstwa w Wiedniu mieści się przy Kościele Podwyższenia Krzyża św. przy Rennweg 5a, gdzie 4 kapłanów (ks. Rafał Golina CR, ks. Mirosław Bania CR, ks. Bartłomiej Gzella CR oraz ks. Zygmunt Waz CR) sprawuje posługę duszpasterską w pełnym wymiarze. Księża polscy katechizują wszystkie grupy wiekowe, przygotowują dzieci i młodzież do sakramentów świętych oraz prowadzą duszpasterstwo młodzieżowe, kursy przedmałżeńskie i katechizację dla dorosłych. Są grupy duszpasterskie działające dość prężnie. Organizuje się rekolekcje adwentowe i wielkopostne, przeróżne dni skupienia i spotkania comiesięczne dla dorosłych i młodzieży, na które zapraszani są prelegenci z Polski. Przy PMK w Wiedniu istnieje chór parafialny Gaudete śpiewający przy kościele PMK już od ponad 20 lat. Od dwóch lat gości kard. Schönborn każdego roku, spotyka się z Polonią na Eucharystii i po niej z różnymi grupami. Ostatnio było spotkanie z młodzieżą. W niedzielę odprawia się dziesięć Mszy św., w których uczestniczy każdej niedzieli ok. 5,5 tys. wiernych. Księża dojeżdżają jeszcze do trzech punktów w Wiedniu i poza miastem.

Kilkanaście lat temu została zakupiona część domu (obecnie Centrum Emmaus) w pobliżu kościoła, w którym prowadzone są różne spotkania duszpasterskie. Opieką duszpasterską objętych jest wiele tysięcy Rodaków przebywających tu już na stałe, pracujących czasowo lub pracujących „na czarno”. Przepływ Polaków przyjeżdżających i poszukujących pracy jest duży, m.in. sporo polskiej młodzieży. Wielu pracuje, niektórzy studiują na Uniwersytecie czy innych wyższych uczelniach. Dla nich organizowane są cotygodniowe spotkania.

Misja ma status uregulowany. Na czele PMK w Austrii stoi rektor, którego kandydaturę wysuwa Przełożony Wyższy Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców, a zatwierdza ją i przesyła nominację Prymas Polski oraz Konferencja Episkopatu Austrii. Jurysdykcji udziela mi arcybiskup archidiecezji wiedeńskiej. Duszpasterstwo polskie przy Rennwegu ma prawo do udzielania wszelkich sakramentów. Inne polonijne placówki poza Wiedniem istnieją na zasadzie missio cum cura animarum. Ze strony Kościoła lokalnego nie ma większych trudności i widać, iż kard. Schönborn jest Polakom życzliwy. Zresztą tylko w archidiec. wiedeńskiej pracuje ponad 120 kapłanów z Polski, a w całej Austrii ok. 300.

PMK w Wiedniu wydaje miesięcznik „Nasza Wspólnota”. Otwarta też została nowa strona internetowa .

Na Kahlenbergu pracuje i mieszka ks. Jerzy Smoliński CR, który bardzo często przyjmuje pielgrzymki, przeważnie z Polski, choć przybywa wielu pielgrzymów zagranicznych i turystów. Msza św. odprawiana jest tam o godz. 10.00 i 16.00.

W Wiedniu odprawia się jeszcze w kilku kościołach w języku polskim. W dwóch kościołach jest jedna Msza św. każdej niedzieli (w XII dzielnicy odprawia ks. Wojciech Kucza, a w XX dzielnicy o. Marek Machudera OFMCapp.), w innych raz lub dwa razy w miesiącu.

Poza Wiedniem są następujące punkty, w których księża starają się sprawować opiekę duszpasterską nad emigrantami:

Linz - ks. Herbert Sojka CR

Salzburg - ks. ... CM

Bludenz i Feldkirch - o. Adrian Buchcik OFMCapp.

Wiener Neustadt - od niedawna ks. diecezjalny

Graz - ks. Maciej Trawka (studiuje w Graz)

Innsbruck - ks. Mariusz Sąciński TJ

St.Pölten - ks. Szymon Górny

Polskie Misje Katolickie w Szwecji

Rektor PMK w Szwecji - ks. drMariusz Chamarczuk SDB

Ogólna charakterystyka. Diecezja sztokholmska istnieje formalnie od 1953 r. Ilość katolików ok. 140 tys. (w tym ok. 69 tys. Polaków). Na diecezję składają się 41 parafie. Pracę duszpasterską prowadzi 143 kapłanów (w tym 43 Polaków) i 224 siostry zakonne (w tym 41 Polek). Duszpasterstwo polskie prowadzi 7 kapłanów zakonnych wg formuły missio sine cura animarum.

PMK w Szwecji z siedzibą w Malmö została utworzona w 1953 r. za sprawą starań ks. Czesława Chmielewskiego (kapłana diec. łomżyńskiej, jednego z kapelanów II Korpusu Armii Andersa, więźnia KZ-Sachsenhausen i KZ-Dachau), który prowadził swoją działalność jako rektor PMK w Szwecji do 1991 r. W chwili jego przejścia na emeryturę istniały 3 ośrodki: w Malmö, Göteborgu i Sztokholmie. Ograniczona ilość placówek duszpasterstwa polskiego była spowodowana uzgodnieniami Konferencji Biskupów Skandynawskich o włączaniu duszpasterstw narodowych w duszpasterstwo ogólne z racji małej liczby katolików-autochtonów i wypracowywaniu nowej, miejscowej tożsamści katolickiej. Po 1991 r. powstała nowa sytuacja organizacyjna w PMK, ponieważ stara struktura właściwie przestała istnieć. Pozostały niezależne ośrodki prowadzone przez zgromadzenia zakonne: salezjanów w Sztokholmie, oblatów w Malmö i jednego pasjonistę w Göteborgu. Stan dzisiejszy jest taki, że Sztokholm posiada wszechstronnie rozbudowaną i prężną PMK (w dużej mierze z racji ilości Polaków tam przebywających - ok. 20 tys.), PMK w Malmö funkcjonuje w ramach parafii katolickiej prowadzonej przez polskich oblatów (istnieją tam także inne misje narodowe; liczba Polaków szacowana jest na ok. 12 tys.), Göteborg - najmłodszy ośrodek PMK istnieje także w ramach parafii katolickiej i korzysta z dużego wsparcia Związku Polskich Katolików (w rejonie Göteborga przebywa ok. 8 tys. Polaków)

PMK w Sztokholmie. Duszpasterstwo polskie istnieje od 1930 r. Zainicjował je ks. Herman Burczyk SDB. PMK rozpoczęła działalność w 1968 r. Obecnie ośrodek prowadzony jest przez 5 salezjanów. Rektorem jest ks. Marian Chojnacki SDB. Głównymi miejscami prowadzonego duszpasterstwa są: luterański neogotycki Kościół św. Jana Apostoła położony w centrum Sztokholmu, wypożyczony na piątki i soboty od protestantów, polska Kaplica Miłosierdzia Bożego w dzielnicy Södermalm oraz znajdujący się obok Kaplicy Dom Młodzieży Quo vadis. Msze św. odprawiane są w niedziele i święta w Kościele św. Jana Apostoła o godz. 9.30 i 11.00 (uczestniczy ok. 2 tys. osób) oraz w Katedrze katolickiej o godz. 17.00 (uczestniczy ok. 250 osób); w niedziele, raz w miesiącu, także poza Sztokholmem: w Uppsali, Västers, Brandbergen, Eskilstunie i Jakobsberg; w tygodniu codziennie w Kaplicy o godz. 10.00 i 18.00 poprzedzone różnymi nabożeństwami. W dniu katechezy odprawiana jest także Msza św. dla dzieci i rodziców w auli gimnazjum.

Duszpasterstwo sakramentalne: przygotowanie i nauki chrzcielne mają miejsce przy okazji spotkania formalnego i zbierania dokumentacji. Katecheza przygotowująca do I Komunii św. odbywa się w klasie II i III lub indywidualnie, zaś przygotowanie do bierzmowania w klasie VIII i IX. Kursy przedmałżeńskie obejmują cykl 10 spotkań w miesiącach luty-kwiecień. Sakrament chorych udzielany jest na prośbę chorego lub jego rodziny. Z sakramentu pokuty można skorzystać przed i po Mszy św. lub umawiając się osobiście z kapłanem.

Rekolekcje odbywają się dwa razy do roku: w Adwencie i w Wielkim Poście obejmując cały tydzień. Wygłaszają je kapłani zaproszeni z Polski i innych krajów.

Katechizacja: spotkania katechetyczne organizowane są dla dzieci w wieku szkoły podstawowej (ok. 400 osób) oraz dla młodzieży (ok. 70 osób) w soboty, dwa razy w miesiącu, w wymiarze 4 godz. Zajęcia dla dzieci odbywają się w wypożyczanym od władz miasta gimnazjum, a spotkania dla młodzieży w trzech grupach wiekowych mają miejsce w Domu Młodzieży - Oratorium salezjańskim Quo vadis. Bezinteresownie angażuje się w katechizację 17 katechetów, w tym 2 polskie siostry elżbietanki. Istnieje także katecheza dla młodzieży starszej odbywająca się regularnie w każdy czwartek w godzinach wieczornych.

Przy PMK działają różne grupy duszpasterskie: Grupa Różańcowa, ministranci, Koło Przyjaciół Radia Maryja, Związek Młodzieży Katolickiej w Sztokholmie Emmaus, Związek Polskiej Młodzieży Katolickiej w Szwecji (PUKiS). Z PMK współpracuje także Towarzystwo Przyjaciół Fundacji Jana Pawła II, Niezależny Hufiec Harcerstwa Polskiego w Szwecji LS Kaszuby oraz sztokholmski chór Crescendo. Sprowadzane są i wykładane podczas niedzielnych Mszy św. różne periodyki katolickie z Polski.

Dzięki staraniom salezjanów we wrześniu br. otworzono oratorium dla dzieci i młodzieży Quo vadis, w którym prowadzona jest działalność wychowawcza i ewangelizacyjna wśród młodzieży różnej narodowości z regionu Sztokholmu.

Szczególnym zaś znakiem czasu jest duszpasterstwo prowadzone za pośrednictwem internetu. PMK posiada rozbudowaną i profesjonalnie prowadzoną stronę internetową zawierającą wszystkie podstawowe i ważne informacje o aktualnym duszpasterstwie i możliwość uzyskania informacji drogą poczty internetowej.

PMK w Göteborgu. Duszpasterstwo istnieje od 1982 r. Zostało założone przez ks. Stanisława Matułę oddelegowanego do tej pracy przez Episkopat Polski na prośbę ks. Cz. Chmielewskiego. Obecnie PMK funkcjonuje w ramach parafii katolickiej p.w. Chrystusa Króla. Rektorem jest o. Kazimierz Pawlak CP, który wraz z nominacją rektorską w 1991 r. otrzymał od Prymasa Polski tytuł Delegata księży prowadzących duszpasterstwo polskie w Szwecji. Duszpasterstwo polskie prowadzone jest przy Kościele parafialnym, w kaplicy oraz w lokalach Związku Polskich Katolików w Göteborgu.

Msze św. w jęz. polskim odbywają się w każdą niedzielę w Kościele parafialnym o godz. 13.00, w których uczestniczy ok. 250 osób i raz w miesiącu w miejscowościach Bors i Trollhättan. W tygodniu: w środy i soboty o godz. 18.00. Duszpasterstwo sakramentalne prowadzone jest w ramach duszpasterstwa parafialnego i integralnie z nim złączone.

Rekolekcje mają miejsce w okresie wielkopostnym, przeważnie w II Niedzielę Wielkiego Postu, trwają 4-5 dni, a prowadzone są przez oblatów lub innych księży z Polski zapraszanych przez PMK w Malmö.

Katechizacją objętych jest ok. 90-100 dzieci. Zaangażowana jest jedna katechetka oraz polski ksiądz pracujący w parafii szwedzkojęzycznej.

Z PMK współpracują: Towarzystwo Przyjaciół Fundacji Jana Pawła II, Związek Polskich Katolików, Przyjaciele Lwowa, Stowarzyszenie Polskie (Dom Polski), Polski Związek Kulturalny, chór Chorus Polonicus Gotheborgensis oraz schola dziecięca.

PMK w Göteborgu wraz ze Związkiem Polskich Katolików wydają miesięcznik „Goniec Katolicki” (nakład 150 egzemplarzy) o tematyce historyczno-społecznej i religijnej redagowany przez A. Pawełczyńskiego i T. Brosloff.

PMK w Malmö. Duszpasterstwo polskie istnieje od 1950 r., zaś PMK w Malmö od 1953 r. Miejsce macierzyste PMK w Szwecji założone przez w/w ks. Cz. Chmielewskiego. Obecnie jej rektorem jest o. Wiesław Badan OMI. Działalność duszpasterska polonijna prowadzona jest w Parafii MB Różańcowej i z nią zintegrowana.

Msze św. odprawiane są w niedziele o godz. 10.00, w soboty o godz. 14.00 (Msza św. z udziałem dzieci), w czwartki o godz. 18.00. Ponadto, raz w miesiącu, w niedzielę w miejscowościach Lund i Helsingborg.

Rekolekcje odbywają się w okresie Wielkiego Postu i trwają 4 dni. Prowadzone są przez oblatów lub innych księży z Polski (ostatnio także z Ukrainy i Madagaskaru). Zapraszani są także do przeprowadzenia dni skupienia znani liderzy ruchów charyzmatycznych, np. o. S. Kozłowski SJ, o. L. Knabit OSB.

Katechizacją objętych jest ok. 250 dzieci. Zajęcia prowadzi 5 katechetów (w tym jedna siostra zakonna i ks. rektor). Katecheza przygotowująca do bierzmowania przeprowadzana jest w jęz. polskim w lokalach parafialnych.

Z PMK współpracują: Towarzystwo Przyjaciół Fundacji Jana Pawła II, Grupa Różańcowa (dziecięca, młodzieżowa i dorosłych), Zespół Taneczny - Ognisko Kwiaty Polskie, Związek Młodzieży Katolickiej Polonica, Odnowa w Duchu Świętym, grupa modlitewna Miłosierdzia Bożego, Przyjaciele Misji Oblackich, zespół dziecięcy wokalno-instrumentalny Światełka i Koło Przyjaciół Radia Maryja.

PMK w Malmö posiada - w ramach witryny parafialnej prowadzonej przez Polaków - rozbudowaną i profesjonalnie prowadzoną stronę internetową zawierającą wszystkie podstawowe i ważne informacje o aktualnym duszpasterstwie, zdjęcia, relacje i opisy najważniejszych wydarzeń.

Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż z racji dużej ilości polskich kapłanów pracujących w Szwecji (ok. 1/3 duchowieństwa) w miejscach, gdzie pracują polscy kapłani, otaczają oni także opieką duszpasterską mieszkających tam Polaków. W większości tych parafii odprawiana jest raz w miesiącu Msza św. w jęz. polskim, a w placówkach na południu Szwecji prowadzonych przez polskich oblatów Msza św. w jęz. polskim ma miejsce w każdą niedzielę. Ponadto, katolicy świeccy pochodzenia polskiego angażują się czynnie w duszpasterstwo we wszystkich (41) szwedzkich parafiach.

Ad B.

W krajach Europy Południowej - zwł. we Włoszech i Hiszpanii - mimo istniejących już w niektórych miastach parafii lub ośrodków polonijnych należy tworzyć struktury duszpasterstwa polonijnego. Nie jest to zadanie łatwe, głównie w związku z dużym napływem Polaków do prac sezonowych lub stałych, oraz turystów.

Polskie Misje Katolickie w Italii i Hiszpanii

Koordynator PMK we Włoszech - ks. drAdam Dalach

Lungomare Ardeatini 524, Casa San Francesco, 00040 Ardea (RM)

tel. 003903396751005

Italia. We Włoszech mieszka blisko 100 tys. Polaków. Msze św. w jęz. polskim odprawiane są w ponad 20 miastach włoskich. W październiku 2003 r. ks. A. Dalach otrzymał nominację od Rady Stałej Konferencji Episkopatu Włoch na Krajowego Koordynatora Duszpasterstwa Polaków we Włoszech. Oprócz Centralnego Ośrodka Duszpasterstwa Emigracji (CODE) w Rzymie (via Botteghe Oscure 15, 00186 Roma, tel. 0039066795347, fax 0039066790169) istnieją punkty duszpasterskie na Wyspie Ischia, w Caserta, Mandragona i Latina, Cosenza, Neapolu, w parafii San Bartolomeo w Mediolanie, w parafii San Giorgio w Turynie, w Bresci oraz w parafii San Nicola w Ostii.

Koordynator duszpasterstwa polonijnego w Hiszpanii - ks. Andrzej Hanc TCHr.

c/ Pedro Lainez 2, 28807 AlcalB de Henares

e-mail:

Hiszpania. W Hiszpanii przebywa blisko 20 tys. Polaków. Duszpasterstwem naszych rodaków w Hiszpanii zajmuje się zaledwie kilku księży z Polski (4 chrystusowcy, 2 werbiści i 3 księża diecezjalni) - część z nich (4 kapłanów) to Polacy pracujący w hiszpańskich strukturach lokalnych. Od maja 2002 r. wydawany jest biuletyn „Emigrant”. W polskojęzycznych Mszach św. regularnie uczestniczy ok. 3 tys. wiernych. Zapotrzebowanie na polskojęzyczne duszpasterstwo wzrasta okresowo w sezonach turystycznych. Latem dziesiątki tysięcy polskich turystów przebywają na Costa Brava. Ponadto, wiele osób z Polski przybywa do Hiszpanii w okresie prac sezonowych, np. w diecezji Huelva rokrocznie ok. 6 tys. Polek bierze udział w tzw. kampanii truskawkowej (luty - czerwiec).

Ad C.

Zupełnie odmienna sytuacja warunkuje duszpasterstwo polonijne na terytorium dawnego Kraju Rad. Cieszymy się, że od 1991 r. istnieją tam także „wskrzeszone” struktury Kościoła Katolickiego, ale o jakichś polskich misjach katolickich czy wydzielonym duszpasterstwie polskim na razie trudno jest mówić. Duszpasterstwo polskie zależy od tubylczych biskupów i ich nastawienia do starej generacji Polaków oraz od ilości zaangażowanych kapłanów i katolików świeckich. W wielu parafiach na terenie Federacji Rosyjskiej, Białorusi, Ukrainy czy nawet Kazachstanu pracują księża (diecezjalni i zakonni) Polacy (z różnych diecezji). Po okresie ponad siedemdziesięcioletniego ateizmu następuje tam gwałtowny rozwój życia religijnego (dziesiątki tys. chrztów - w tym często dorosłych, bierzmowań, spowiedzi i sakramentalnych małżeństw). Godną podziwu jest postawa Polaków przywiązanych do kultury polskiej i Kościoła katolickiego, którą teraz mogą wreszcie bez przeszkód manifestować publicznie. Obawą tylko napawają ostatnie fakty życia publicznego: tj. wrogość władz świeckich oraz wzmożona wrogość duchownych prawosławnych do polskich biskupów i księży. Są oni często fałszywie oskarżani o fanatyczny prozelityzm, a w konsekwencji wydaleni z własnych parafii i diecezji (właściwie nie przedłuża się wizy pobytowej). Innym niepokojącym, dotykającym nie bezpośrednio duszpasterstwa polonijnego, ale „kontekstu”, w którym ono funkcjonuje polonijne na dawnym terytorium Związku Radzieckiego jest dość wysoki wzrost liczby sekt religijnych. Z socjologicznego punktu widzenia fakt pojawienia się licznych nowych sekt religijnych wydaje się być w jakiś sposób zrozumiały, ważne tylko, aby nasi wierni - poprzez pogłębione życie liturgiczne i formację teologiczną - nie stawali się ofiarami agitacji członków sekt religijnych.